Terwijl ik dit schrijf leven we midden in de Boekenweek van 2012. Toeval of niet,ik werd deze week getipt door een trouwe columnlezer over het boek Historie 165 jaar het Zwik Enschede. Wat nog verwonderlijk is dat het bij onze eigen bibliotheek aan de Zonstraat gewoon op de plank ligt. Het brengt ons terug naar de periode 1830/1840 waarin grote stukken heideveld werd verkocht aan de invalwegen naar Enschede. Vooral langs de nieuwe Hengelose straatweg vond na de grondverkoop al snel bouwactiviteiten plaats. Zo verscheen in 1835 de huidige villa Schuttersveld met een garenververij en een bontweverij. Naast deze villa werd een jaar later door de familie ter Kuile, een buitengoed het Zwik gebouwd.

Column Even onder ons

Het geheim van de Spoordijk.

Je raakt snel aan dingen gewend en staat er vaak ook niet bij stil. Ze zijn gewoon geworden.Zo ook de Spoordijk. Ik heb het nu over de dijk waar de treinen overheen rijden en niet over de gelijknamige straat. Hebt u zich wel eens afgevraagd hoe het komt dat bijvoorbeeld bij de Lambertus Buddestraat de dijk een hoogte heeft waar je met een tunnel onderdoor gaat, terwijl bij en de Voermanstraat de dijk helemaal is verdwenen en de treinen weer op straatniveau rijden.

Hoe kan dat? Nou het zit zo, in Nederland liggen de rails van de rangeeraplacementen en spoorrails nagenoeg altijd waterpas, anders zouden de wagons bij het rangeren of bij het
loskoppelen vanzelf aan de haal gaan en dat is niet de bedoeling. Nu is Enschede gebouwd op een golvend landschap. Het gebied vanaf het station richting volkparksingel en de havens ligt ten opzichte van onze wijk in een dal. Vandaar die dijk, en moet je de trappen op om in het stationsgebouw te komen.Bij de spoorwegovergang op de Korte Hengelosestraat en Oldenzaalsestraat zijn de rails weer op straatniveau. Verder richting Glanerbrug liggen die bij de Edo Bergsmabrug in een diepe kloof en kijk je bovenop de treinen. Het is daar dan ook het hoogste gedeelte van Enschede. Vanuit het witte huis op de Gronausestraat (dierenarts) met de naam Slotzicht kon je heel vroeger het slot van Bentheim zien. Na Dolphia bereiken de rails weer het straatniveau. Een kunstenaar heeft op het stationsplein d.m.v. een zwart kunstwerk deze situatie uitgebeeld. Daar zie je een groot zwart vlak dat aan de onderkant sterk afloopt terwijl de bovenkant waterpas ligt. Een waterwerkje symboliseert dat nog eens. Mensen die hiervan niet op de hoogte waren hebben dit kunstwerk wel eens betiteld als place du morte (dodenplein). Het grote zwarte gevaarte doet inderdaad wel iets aan een massale grafsteen denken en terwijl de kunstenaar met dit object de hoogteverschillen binnen Enschede wilde

symboliseren. Terug naar de spoordijk. Je ziet dus dat ook onze wijkdelen op verschillende niveaus liggen. Bij de Tubantiasingel is het straatniveau laag en de dijk hoog. Bij de Voermanstraat is het straatniveau hoger en is voor het waterpas liggen geen dijk meer nodig.
Dit was dan de onthulling van het geheim van de spoordijk die bij de Voermanstraat in het niets verdween.

Tot een volgende keer.
Wim. K.